BOST MINUTUKO IKASTAROA Euskararen Erabilera Sustatzeko Plana Kultura eta Hizkuntza Politika Saila

Euskara hobetzen 1.      -tzean, -tzerakoan, -takoan Sarritan gaizki erabiltzen ditugu atzizki hauek, eta ez dakigu bereizten  “Atea zabaltzerakoan ikusi dut eta atea zabaltzeanikusi dut”. Ea adibide honekin betiko ikasten dugun bereizten: Atea zabalTZERAKOAN ikusi dut . Zabaltzera joan denean (aurretik). Atea zabalTZEAN ikusi dut. Zabaldu duen momentuan (aldi berean). Atea zabalduTAKOAN ikusi dut. Zabaldu ondoren. Ariketa. Bikote bakoitzetik esaldi bat aukeratu behar dugu: 1.    Ama etortzean hasiko gara bazkaltzen 2.    Ama etortzerakoan hasiko gara bazkaltzen. 3.    Txiletik itzultzean, albiste onak ekarri zituen. 4.    Txiletik itzultzerakoan, albiste onak ekarri zituen. 5.    Jendaurrean hitz egitean, ozen eta garbi ahoskatu behar dira hitzak. 6.    Jendaurrean hitz egiterakoan, ozen eta garbi ahoskatu behar dira hitzak. Erantzun zuzenak:  1, 3, 5. Bertsoa Bakarkakoan aho zabalik utzi zituen ditu entzuleak atzo Irunen Maialen Lujanbiok, «gizona eta andrea» denaren azaletik kantatuta: «Dena ondo zihoan, argia piztu den arte», zen gaia kartzelakoan. Parrandan ibili ostean, beste pertsona batekin haren etxera joan eta biluzi egin zen aurreneko bertsoan Lujanbio, «nere gerrira begira zaude/ ez naiz uste zenduena» amaituz. Bigarrenean are gehiago deskribatu zuen ordura artekoa, eta amaieran kontatu zuen argia piztutakoan zergatik okertu zen egoera: «eta hau ta hura naiz, hartzen ari naiz/ zenbait botika hormona/ gizona eta andrea nauzu/ ez andrea ez gizona/ nere inon ez egon nahia ote/ da zure ezinegona?». Hirugarren bertsoan, berriz, borobiltzen asmatu zuen: Gizarte honen estereotipo ta gizarte honen usteen tranpan zu ari zara erortzen eta hori ez dizut uzten zuk badakizu nola zizelka eta marraztu gaituzten ze inporta du gaur ari banaiz zure aurrean biluzten eta nerori ni neu naizena hori bakarrik gorpuzten nere gerripe zintzilikako desira ari da puzten itzali zazu argia eta utzi gorputzari pizten   Berria http://euskalpmdeushd-vh.akamaihd.net/multimediahd/videos/2017/11/01/2206619/20171101_21235621_0010794548_004_001_____LUJANBIO.mp4

               

GURASOENTZAT HITZALDIA , URRIAK 19

Euskaraz  ikastetik euskara  bizitzera Gure seme- alabek euskaraz ikasten dute, baina HORI NAHIKOA AL DA? Zergatik jotzen dute gure seme-alabek gaztelaniara lagunartean daudenean? Nola lagundu eskolaz kanpo euskara asko erabil dezaten? Euskarazko harremanak eta bizipenak izatea  nahi badugu, zer zaindu dezakegu?  ELEBIDUNAK izatera iritsiko dira?   Euskara, ingelesa eta gaztelania ikasiko  dituzte? Hitzaldi honetan eskolarentzat eta guraso askorentzat benetan  garrantzitsua den gai bat landu nahi dugu: haurren eta  gazteen euskararen erabilera. Hainbat oinarri   eta aholku  proposatuko dira modu atsegin batean. ORDUA:      17:30  EGUNA:      URRIAK 19                  LEKUA:     DOMINGO AGIRREKO ARETOA HIZLARIA: Iñaki Eizmendi Arsuaga. Gizarte hezitzailea ANIMATU ZAITEZTE ETA ETORRI  HITZALDIRA!!!!!

BOST MINUTUKO IKASTAROA

Gramatika SENTIPENAK Gaur aztertuko dugu sentipenak nola adierazi: GOSE NAIZ Euskaraz, sentipenak adierazteko, IZAN aditza erabili ohi da. Hona hemen esapiderik ohikoenak: Gose izan Egarri izan Hotz izan Bero izan Beldur izan Lotsa izan Ohar zaitez IZAN aditzarekin doan hitza mugagabean doala, hau da, artikulurik gabe. Ikus dezagun zenbait adibide: Gose naiz, goazen zeozer jatera. Umeak egarri dira. Beldur bazara, ez etorri. HOTZAK NAGO Badago sentipenak adierazteko beste forma bat: sentipena adierazten duen hitzak NORK kasuaren singularreko marka hartzen du eta EGON aditzaz erabiltzen da. Itxi leihoa, hotzak nago eta Beroak zaude, ala? Bai, izerditan nago Hotzak hilda nago LOGURA NAIZ Zenbait sentipen adierazteko –gura atzizkiaren bitartez eratutako hitzez baliatzen gara. Logura (ohera noa, logura naiz eta) Txizagura (Non dago komuna? Txizagura naiz eta) Azkura (Jertse honek azkura ematen dit) Barregura (Horrek barregura ematen dit) Negargura (A ze tristura! Negargura naiz!) Ikusgura (esan didate oso pelikula ona dela eta ikusgura naiz) Zenbait lekutan –gura atzizkiaren ordez –gale atzizkiaz baliatzen dira. Adibidez: Logale, botagale, goragale… Bestalde, premiatasuna adierazi nahi denean, -larri atzizkia erabiltzen da:txizalarri… BURUKO MINA DAUKAT Egitura hau mina adierazteko erabiltzen da eta dagokion gorputz-atala NONGO kasuan deklinatu eta jarraian mina jarriz eratzen da. Euskalkien arabera EDUKI ala UKAN aditzarekin erabiltzen da. Non daukazu mina? Nongo mina daukazu? Tripako mina daukat Begietako mina daukat Ez nago ezertarako, buruko minez nago Min hartu dut eskuan Kontuz! Min hartuko duzu!

Poesia Miraria gauzatu da berriro: ezin ederragoak dira etxeko leihoetatik ikusten diren zuhaitz loratu berriak eta garrantzi handikoak poesia baino askoz garrantzitsuagoak noski esan ala ez esan idatzi ala ez idatzi halaxe da eta esanda dago guztia pozik nago udaberria heldu delako eta besterik ez kontsolamendu handia baita ulertu nahi ez duenarentzat ulertu ahal duenarentzat ulertzeko beharra duenarentzat eta hitz hauek ez dute inporta lore zuriak, lore zuriak... Argia, Lurra, zuhaitza, zerua Jon Gerediaga